PR (қоғаммен байланыс)

Мазмұны

• PR дегеніміз не?
• Пиар vs Реклама
• Пиар мен маркетинг: ұқсастықтары мен айырмашылықтары
• PR не үшін қажет?
• PR-дің негізгі міндеттері
• PR функциялары
• PR түрлері
• PR құралдары
• PR-кампаниясының кезеңдері

PR дегеніміз не?

Public Relations немесе PR, компания мен қоғам арасындағы қарым-қатынасты стратегиялық басқаруды білдіреді. PR-дың негізгі мақсаты ұйымның немесе оның өнімдерінің оң имиджін қалыптастыру болып табылады, бұл өз кезегінде мақсатты аудиторияны тартуға және бизнес мақсаттарына жетуге көмектеседі. PR саласындағы танымал сарапшы Жан-Пьер Бодуан бұл пәннің мәнін былайша сипаттады: «пиар — бұл қажетті адамдармен тиімді қатынастар орнату және қолдау».

Сәтті PR-кампанияның жарқын мысалы Red Bull энергетикалық бренді болып табылады, ол экстрим спорт түрлерін белсенді қолдайды және есте қаларлық пиар-инициативаларды өткізеді. Ең танымал оқиғалардың бірі австралиялық экстримал Феликс Баумгартнердің стратосферадан секіруі болды, ол YouTube-те 8 миллион көрермен жинап, әлемдік БАҚ-тың назарын аударды. Бұл кампанияның нәтижесінде Red Bull өз танымалдылығын едәуір арттырып, сатылым көлемін екі есе арттырды.

Пиар vs Реклама

Көп жағдайда PR-ды рекламаға шатастырады, алайда бұл құралдар арасында негізгі айырмашылықтар бар. Біріншіден, PR тегін болуы мүмкін, ал реклама қаржылық шығындарды талап етеді. Реклама тікелей сатуды арттыруға бағытталған, ал PR имиджді қалыптастыру мен брендтің танымалдылығын арттыруға назар аударады.

Сонымен қатар, PR кейде пропагандамен байланыстырылады, бірақ соңғысы жиі этикаға жатпайтын тактикаларды қолданса, PR қоғаммен адал және ашық қатынастарға бағытталған. Қара пиар, классикалық пиардан айырмашылығы, дезинформация мен манипуляцияны қолданатын әдістерді пайдаланады.

Пиар мен маркетинг: ұқсастықтары мен айырмашылықтары

PR маркетингтің ажырамас бөлігі болып табылады, және оларды кейде ажырату қиын. Маркетингтік стратегиялар көбінесе пресс-релиздерді тарату, іс-шараларды ұйымдастыру және контент жасау сияқты PR құралдарын қамтиды. Дегенмен, маркетинг нарықты зерттеу және аудиторияны талдау сияқты әлдеқайда кең тапсырмалар аясын қамтиды, бұл бағалық саясатты түзетуге және жарнама кампанияларын әзірлеуге мүмкіндік береді. Маркетингтің негізгі мақсаты — табысты арттыру және нарықтағы үлесті көбейту, ал PR аудиторияның адалдығын арттыру мен байланыстарды нығайтуға бағытталған.

PR стратегиясы қоғамдық пікірді талдауға және позициялауды формулирлеуге сүйенеді, бұл брендке немесе тұлғаға қажетті қатынастарды орнатуға және мақсатты аудитория арасында беделді иеленуге мүмкіндік береді.

PR не үшін қажет?

PR бизнес пен клиенттер арасындағы байланысты нығайтуда ғана емес, сонымен қатар серіктестермен, мердігерлермен, мемлекеттік органдармен және инвесторлармен қарым-қатынасты қолдауда маңызды рөл атқарады. Сондай-ақ PR компанияның басқарушылары мен қызметкерлері арасындағы ішкі байланыстарды қалыптастыруға көмектеседі.

PR стратегиялары тек клиенттерді қамтымай, болашақ қызметкерлерге айналуы мүмкін студенттер мен әлеуетті инвесторларды да қамтуы маңызды. PR мақсатты аудиториясы компанияның стратегиялық мақсаттарына байланысты анықталады.

PR-дің негізгі міндеттері

• Компания немесе тұлғаның танымалдылығын арттыру;
• Компания мен оның өнімдеріне қатысты оң бедел қалыптастыру және адалдық орнату;
• Бренд имиджін нығайту;
• Бренд құндылықтарын ілгерілету;
• Конфликттер мен дағдарыс жағдайларын шешу;
• Компанияның нарықтағы әсерін арттыру және салада беделін көтеру.

PR функциялары

PR бірнеше негізгі функцияларды қамтиды, олар:

• Бақылау: аудиторияның қажеттіліктері мен қызығушылықтарын зерттеу, позициялау және ілгерілету стратегиясын қалыптастыру;
• Реагирование: оқиғаларды талдау және аудиторияның мінез-құлқын бақылау, конфликттердің алдын алу;
• Өзара тиімді қатынастар: клиенттер, серіктестер мен БАҚ-ты қоса алғанда, барлық қоғамдық топтармен тиімді өзара әрекеттестікті орнату.

PR түрлері

PR-дың көптеген классификациялары бар, олар әртүрлі критерийлерге негізделген. Олардың бірнешеуін қарастырайық:

Эмоционалдық реңк бойынша PR классификациясы

• Ақ пиар: қоғаммен ашық және адал қатынастарға негізделген;
• Қара пиар: репутацияны қаралау мақсатында компромат жариялау сияқты әдістерді қамтиды;
• Сұр пиар: оң имидж қалыптастыру үшін толық этикалық емес әдістерді қолданады;
• Жасыл пиар: экологиялық бастамалар мен қайырымдылық жобаларын қолдаумен байланысты;
• Сары пиар: жанжалдар мен сенсациялар арқылы назар аударуға арналған.

Бағыттылығы бойынша PR классификациясы

• Бизнес пиары: клиенттермен қатынастарды орнату және оларға өнімдерді таныстыру;
• Саяси пиар: билікке деген сенімді қалыптастыру;
• Әлеуметтік пиар: әлеуметтік бастамаларды қолдау;
• Корпоративтік пиар: ішкі коммуникацияларға бағытталған;
• Инвестициялық пиар: инвесторлармен қатынастарды орнату;
• Дағдарысқа қарсы пиар: дағдарыстардың салдарын басқаруға көмектеседі.

PR құралдары

PR стратегияларын табысты жүзеге асыру үшін әртүрлі құралдар қолданылады, олар:

• Жаңа өнімдер мен компаниядағы өзгерістер туралы пресс-релиздер;
• Конференциялар мен көрмелер сияқты іс-шараларға қатысу;
• СМИ үшін сараптамалық материалдар мен пікірлер;
• Аудиториямен тікелей өзара әрекеттесу үшін өз іс-шаралары;
• Назар аударуды тарту және танымалдылықты арттыру үшін зерттеулер;
• Аудиторияны кеңейту үшін ірі іс-шараларға демеушілік;
• Әлеуметтік желілер мен блогтарды белсенді жүргізу;
• Брендті ілгерілету үшін пікір көшбасшыларымен ынтымақтастық.

PR-кампаниясының кезеңдері

Тиімді PR-кампания бірнеше негізгі кезеңдерді қамтиды:

Жоспарлау

Бұл кезеңде PR маманы мәселені анықтап, нарық пен қоғамдық пікірді талдайды, содан кейін ілгерілету стратегиясын әзірлеу үшін мақсатты формулирлейді.

Іске асыру

PR-стратегиясы неғұрлым мұқият жасалған болса, соғұрлым жоспарланғанды іске асыру мүмкіндігі жоғары болады. Бұл кезеңде инфоповодтар жасау мен негізгі медиаға байланыс орнату үшін әртүрлі PR құралдары қолданылады.

Аналитика

Жағдайды талдау PR-кампаниясының басталуынан бұрын және аяқталғаннан кейін қажет. Мамандар компанияның БАҚ-дағы ескертулерін бағалап, сауалнамалар жүргізіп, жеткен нәтижелерді талдайды, бұл кампанияның тиімділігін және әрі қарай даму мүмкіндіктерін анықтауға мүмкіндік береді.