## Дифференциация дегеніміз не?

Дифференциация - бұл нарықта басқа ұсыныстармен салыстырғанда тұтынушыға айтарлықтай құнды бірегей сипаттамалары бар өнім жасауға бағытталған маркетинг стратегиясы болып табылады. Ең тура мағынада "дифференциация" термині бөлу немесе ажырату дегенді білдіреді. Бұл стратегия аясында бәсекелік артықшылық өнімнің аналогтық ұсыныстардан айтарлықтай айырмашылықтары арқылы жүзеге асырылуда. Мысалы, өнім бәсекелестердің өнімдеріне тән барлық негізгі сипаттамаларға ие болуы мүмкін, бірақ сонымен бірге эксклюзивті артықшылықтар, мысалы, бірегей әзірлеу, жаңа технология немесе жоғары қызмет көрсету деңгейі болуы мүмкін. Дифференциация тауарлар ассортиментін кеңейту, жаңа модельдер, дәмдер және қосымша қызметтер пайда болуына ықпал етеді. Мысалы, шоколад өндірушілер жиі бірегей дәмдік комбинациялар жасап, бәсекелестер арасында ерекшеленеді.

Дифференциацияның мәні тұтынушылардың жабылмаған қажеттіліктері мен бәсекелестердің әлсіз жақтарын анықтау болып табылады. Нарықта бар өнімдерге тұтынушылардың қанағаттанбау деңгейі қаншалықты жоғары және ұсыныс қаншалықты бірегей болса, оның құндылығы соғұрлым жоғары. Бұл дифференциацияны сәтті маркетинг стратегиясының негізгі элементіне айналдырады.

## Дифференциация, сегментация және диверсификация

Дифференциацияның концепциясын жақсырақ түсіну үшін, жұмсақ ойыншықтар өндірудегі дифференциация, сегментация және диверсификация арасындағы айырмашылықтарға керейік. Өндірушілер көлемі, толтыруы және көңіл-күйі әртүрлі кейіпкерлерді жасай алады. Осы контексте дифференциация стратегиясы сіздің өніміңізді бәсекелестерден айтарлықтай ерекшелендіретін бірдеңе ұсынуды білдіреді. Мысалы, Mr.Mish компаниясы клиенттерге ойыншықтың дизайнын, толтыруын, тіпті иісін де өз бетінше таңдауға мүмкіндік береді, бұл оны бірегей етеді.

Сегментация, керісінше, нарықтың әртүрлі сегменттері үшін әртүрлі өнімдер жасауды білдіреді. Мысалы, бала денсаулығына қамқорлық жасайтын ата-аналар үшін табиғи бояғыштар қолданылған ойыншықтар шығарылады. Ал диверсификация тауарлардың ассортиментін кеңейтуді қамтиды, мысалы, жұмсақ ойыншықтармен бірге косметика немесе жиһаз ұсыну арқылы. Бұл компанияға кеңірек нарыққа шығып, клиенттердің әртүрлі қажеттіліктерін қанағаттандыруға мүмкіндік береді.

## Дифференциацияның мақсаттары мен міндеттері

Маркетингтегі дифференциация стратегиясының негізгі мақсаты - компания өнімі мен бәсекелестер арасындағы айырмашылықтарды көрсету болып табылады. Бұл стратегия бірнеше негізгі міндеттерді орындауға көмектеседі:

- Ұқсас тауарлардың арасында ерекшелену және бәсекелік артықшылыққа қол жеткізу;
- Брендке берік клиенттер тобы қалыптастыру;
- Нарықта жаңа бәсекелестердің пайда болуына кедергі жасау;
- Брендтің танымалдығын арттыру;
- Өнімнің бағасын көтеру;
- Нарық үлесін ұлғайтып, сату көлемін арттыру.
 
## Дифференциацияның түрлері

Маркетингте дифференциацияның екі негізгі түрі бөлінеді: көлденең және тік. Тік дифференциация бір қажеттілікті қанағаттандыратын тауарлардың сипаттамаларындағы айырмашылыққа байланысты. Мысалы, бетке арналған кремді таңдауда тұтынушы орауыш көлеміне немесе құрамына бағыттала алады. Ал көлденең дифференциация тауарлардың түрлі қажеттіліктерді қанағаттандыратынын болжайды. Мысалы, құлпынай және шоколад балмұздақтарының арасындағы таңдау жеке талғамға негізделеді, объективті критерийлерге емес.

## Дифференциация әдістері

Компаниялар мақсаттарына жету үшін қолданып жүрген бірнеше дифференциация әдістері бар:

- **Өнімдік дифференциация:** бірегей сипаттамалары бар өнім жасау, мысалы, түрлі хош иістер мен құрамдары бар сусабындар.
- **Қызметтік дифференциация:** ерекше клиенттік тәжірибе ұсыну, мысалы, қосымша қызметтер, мысалы, жеткізу немесе орнату.
- **Кадрлық дифференциация:** қызметкерлердің біліктілігіне баса назар аудару, бұл клиенттердің сенімін тудырады.
- **Имидждік дифференциация:** брендті белгілі бір құндылықтар мен өнімнің бірегейлігі айналасында қалыптастыру.
- **Бағалық дифференциация:** нарықта ерекшелену үшін баға саясатын қолдану, мысалы, сапаны атап өту үшін жоғары бағаны орнату.
 
## Дифференциация стратегиясын қолдану уақыты

Дифференциация стратегиясы әсіресе мыналар орын алғанда өзекті болады:

- Клиенттердің қажеттіліктері қатты өзгереді және бір өніммен қанағаттандырылмайды;
- Баға негізгі бәсекелік артықшылық болып табылмайды;
- Компания стратегияны жүзеге асыру үшін қажетті ресурстарға ие;
- Өнімнің айрықша ерекшелігі бәсекелестерге көшіру үшін қиын;
- Бірегей сипаттамалар мақсатты аудитория үшін маңызды;
- Нарықта клиенттердің жабылмаған қажеттіліктері бар.
 
## Дифференциацияның басқа салаларда қолданылуы

Қызықтысы, "дифференциация" термині тек маркетингте ғана қолданылмайды. Жалпы мағынасында бұл термин қандай да бір принцип бойынша тұтас бөліну процессін білдіреді. Мысалы, әлеуметтік салада дифференциация қоғамды жыныс, жас немесе білім деңгейі сияқты әртүрлі критерийлер бойынша топтарға бөлу мағынасын білдіруі мүмкін. Экономикада бұл субъектілерді аумақтық немесе салалық белгілер бойынша бөлу болуы мүмкін, ал білім беруде оқушылардың ерекшеліктерін ескере отырып, оқытуға әртүрлі жағдайлар жасау болмақ.