Pro bono дегеніміз не?

Pro bono — бұл қайырымдылық ұйымдарына және қорғалмаған әлеуметтік топтарға тегін кәсіби көмек көрсету. Бұл жұмыс форматы интеллектуалдық волонтерлік ретінде де белгілі. Терминнің шығу тегі лат. pro bono publico деген тіркесте негізделеді, бұл "қоғамдық игіліктер үшін" деп аударылады. Бастапқыда бұл термин тек заң саласында қолданылғанымен, қазір ол қаржы және бухгалтерлік кеңестерді, аударма қызметтерін, бизнес-жоспарлауды және PR қызметтерін қамтитын кең ауқымды қызметтерді қамтиды.

Қазақстанда "Pro bono Казахстан" ұйымы коммерциялық емес ұйымдарға және олардың қамтылушыларына құқықтық көмек көрсетіп, заң ақпараттарына қол жетімділікті жақсартуға көмектеседі.

Pro bono негізгі сипаттамалары

Pro bono үш негізгі сипаттамаға ие:

• Тегін: Қызметтер ақысыз көрсетіледі, кез келген сыйақы күтпей, соның ішінде материалдық емес бонустар немесе артықшылықтар болмау керек.
• Көмек қажет ететіндерге: Қызметтер қорғалмаған және аз қамтамасыз етілген әлеуметтік топтарды қолдауға бағытталған, олар мамандардың кеңесіне ақы төлей алмайды.
• Кәсібилік: Pro bono қызметтерін білікті мамандар көрсетеді. Тәлімгерлердің кеңестері pro bono болып саналмайды, өйткені олар тәжірибеден пайда алады, бұл интеллектуалдық волонтерлік талаптарына сәйкес келмейді.

todogood әлеуметтік өзгерістер платформасында pro bono жобаларына қатысу үшін кәсіби мамандар өз саласында кемінде 2 жылдық тәжірибеге ие болуы және жобаларға аптасына кемінде 5 сағат бөліп отыруы керек.

Әлемдік pro bono практикасы

Интеллектуалдық волонтерлік, әсіресе заң саласында, АҚШ пен Ұлыбританияда жақсы дамыған, ал еуропалық елдерде бұл формат барған сайын танымал болуда. Қазақстанда pro bono салыстырмалы түрде жаңа және толық игерілмеген бағыт болып табылады.

Мысалы, Кореяда заңгерлер жылына кемінде 30 сағат қоғамдық қызметке жұмсауға міндетті. Бұл талапты орындауға ниеті немесе мүмкіндігі жоқ мамандар сағатына 20-30 доллар көлемінде айыппұл төлейді.

Қазақстандағы pro bono мәселелері мен кедергілері

Қазақстанда және әлемде pro bono дамуын тежейтін бірнеше факторлар бар:

• Реттеудің болмауы: Қазіргі уақытта тараптардың жауапкершілігін нақты реттейтін құжат жоқ. Мамандар мен көмек қажет ететіндер арасындағы өзара әрекеттесу жоғары деңгейдегі сенім мен ашықтықты талап етеді.
• Мамандардың бәсең белсенділігі: Көптеген мамандар ұзақ және тұрақты ынтымақтастыққа дайын емес, бірақ бір реттік жобаларға қатысуға дайын. Мамандарды өздеріне қызықты бастамаларға тарту маңызды.
• Танымалдықтың төмендігі: Көптеген заңды және басқа сұрақтарды жұмыс уақытынан тыс шешу қиын. Жұмыс берушілер қызметкерлерін қолдап, тегін көмек көрсету тәжірибесін кеңінен танымал және мақұлданған болуы қажет.

Pro bono-дағы жеке тәжірибе

Жеке өзім заң практикасы барысында pro bono-мен кезіктім және полицейлердің өкілеттіктерін асыра пайдалануы мәселелерімен белсене айналысатын заңгермен таныспын. Бұл оның жеке миссиясы — әділетсіздікке қарсы күресу.

Бұрын мен де әйел кәсіпкерлігінің дамуы жөніндегі жергілікті қорына pro bono форматында көмек көрсеттім. Дегенмен, бұл ұзақ ынтымақтастық контекстінде өте қиын жұмыс болды. Жиі уақыт жетіспейді — негізгі жұмыс барлық жұмыс уақытын алады, ал одан тыс уақытта тағы басқа істермен айналысу керек. Дегенмен, агенттікте біз қысқа мерзімде контентпен көмек көрсетуге болатын жобаларды қарастырамыз, бұл да құнды үлес болып табылады.

Құрметпен,

Стася Шер

4X контент-агенттігінің тең құрылтайшысы