Бөлшек несиесі деген не?
Бөлшек несиесі - бұл сатып алушыға нақты тауарлар немесе қызметтер үшін төлеу мақсатында берілетін пайызсыз несие. Бұл жағдайда сатып алушы келісімді ресімдейді, тауарды алады және оның құнын алдын ала белгіленген мерзім ішінде бөлшектеп төлейді. Мұндай тәсіл сатып алушыларға қалаған тауарларын қазірдің өзінде пайдалануды бастап, қаржылық жүктемені ұзақ мерзімге бөлуге мүмкіндік береді. Бұл әсіресе тұрмыстық техника, жиһаз немесе автокөлік сияқты қымбат заттарды сатып алу кезінде ыңғайлы, өйткені бөлшек несиесі сатып алғаннан кейін бюджеттің кенеттен сарқылуын болдырмауға көмектеседі.
Көптеген дүкендер банктермен бірігу арқылы өз клиенттеріне танымал тауарларға бөліп төлеу мүмкіндігін ұсынады. Мысалы, енді iPhone сияқты қымбат құрылғыларды бөліп төлеу мүмкіндігімен сатып алуға болады, бұл оларды кеңірек аудиторияға қолжетімді етеді.
Бөлшек несиесі мен кредиттің айырмашылықтары
Бөлшек несиесі мен стандартты кредит ұқсас сияқты көрінгенімен, олардың арасында маңызды айырмашылықтар бар:
| Кредит | Бөлшек несиесі |
|---|---|
| Мәміле бойынша екі тарап: қарыз алушы мен банк. | Үш тарап: дүкен, банк және сатып алушы. |
| Мақсаттары: жылжымайтын мүлік, автокөлік, білім және медициналық қызметтерді қоса алғанда алуан түрлі. | Мақсаты: нақты тауар немесе қызметті сатып алу. |
| Пайыздарды кім төлейді: қарыз алушы. | Дүкен. |
| Құжаттар: төлем қабілеттілігін растау, кірістер туралы анықтамалар, банктен үзінділер, төлқұжат, СТН. | Тек төлқұжат талап етіледі. |
| Кепіл: ірі қарыздар үшін қажет. | Кепіл талап етілмейді. |
Бөлшек несиелердің түрлері
Тауарды бастапқыда кім төлейтініне қарай әр түрлі бөлшек несиелер бар. Негізгі схемалар мыналарды қамтиды:
- Банк немесе микроқаржы ұйымынан: Ең кең таралған форма - дүкенде тікелей жүзеге асырылатын POS-несиелеу. Банк орнында қаржыландыру ұсынады, бұл клиенттің банкке жеке жүгіну қажеттілігін болдырмауға мүмкіндік береді.
- Дүкеннен: Бұл жағдайда дүкен бөлшек несиені өзі қаржыландырады, тәуекелді қабылдайды және клиент қарызын өтегенге дейін өз қаражатының бір бөлігін тоқтатады. Мұндай тәсіл кредиттік тарихы нашар сатып алушыларды тартуға мүмкіндік береді, өйткені кредиттік көрсеткіштер тексерілмейді.
Бөлшек несие картасы
Бөлшек несие картасы - бұл банк серіктестерінен тауарларды бөліп төлеу арқылы сатып алуға мүмкіндік беретін банктік карта. Сатып алу сомасы белгілі бір уақыт ішінде төленетін бөліктерге бөлінеді. Шарттар банкке және нақты дүкенге байланысты. Кредиттік карталардан айырмашылығы, бөлшек несие карталарының өз ерекшеліктері бар:
| Кредиттік карта | Бөлшек несие картасы |
|---|---|
| Шамамен 50-60 күн жеңілдік кезеңі, одан кейін пайыздар басталады. | Қарызды өтеу кезеңі үш айдан басталады. |
| Кез келген дүкенде төлеуге болады. | Тек серіктес дүкендерде төлеуге болады. |
Бөлшек несие картасы, сондай-ақ, тегін немесе ақылы болуы мүмкін адалдық бағдарламалары, кэшбэк және басқа бонус сияқты қосымша опцияларды ұсына алады.
Бөлшек несие беруден бас тарту себептері
Бөлшек несиені растауға дейін банк сатып алушы туралы ақпаратты сұрайды және егер талаптарына сәйкес келмесе, бас тартуы мүмкін. Бас тартудың ең кең таралған себептері мыналарды қамтиды:
- Несие шарттарына, мысалы, сатып алушының жасына және азаматтық мәртебесіне қатысты талаптар.
- Барға несие кешігіп қалған жағдайда нашар несие тарихы.
- Бірнеше белсенді кредиттің болуы, бұл төлем қабілеттілігіне күмән тудыруы мүмкін.
- Берілген деректердегі қате, мысалы, телефон нөмірінің дұрыс еместігі.
Банктер әдетте бас тартудың нақты себептерін хабарламайды, сондықтан өз деректерін және несие тарихын тексеру ұсынылады, сондай-ақ мұндай ақпаратты жылына екі рет тегін ұсынатын несие тарихы бюроларына жүгіну керек.