Маркетингтік стратегия дегеніміз не?

Маркетингтік стратегия - бұл бизнесті дамытуға бағытталған кешенді жоспары болып табылады, ол табысты және сату көлемін ұлғайтуды қамтиды. Бұл стратегия шеңберінде келесі негізгі элементтер айқын анықталуы керек:

• Компанияның нарықтағы позициясы;
• Өнімнің бірегей сауда ұсынысы (БСҰ);
• Компания мен оның өнімдерін таныту құралдары;
• Коммуникацияның тоналдылығы (Тоналдық дауыс);
• Клиенттерді тарту арналары;
• Лидтерді клиенттерге айналдыру әдістері.

Маркетингтік стратегияның мақсаттары

Маркетингтік стратегия әр түрлі мақсаттарға жетуге арналған және олар бірнеше категорияларға бөлінеді:

• Нарықтық мақсаттар: нарық үлесін ұлғайту, клиенттер санын арттыру, табыстылықты жақсарту;
• Өндірістік мақсаттар: жаңа технологияларды енгізу, жаңа өнімдерін шығару, өндіріс көлемін арттыру;
• Ұйымдастырушылық мақсаттар: персоналды басқаруды оңтайландыру, айқын иерархияны қалыптастыру және міндеттерді бөлу;
• Қаржылық мақсаттар: шығындарды азайту, сату көлемін арттыру, рентабелділік көрсеткіштерін жақсарту.

Стратегия компанияға даму басымдықтарын анықтауға және әрекеттерін жоспарлауға мүмкіндік береді, бұл өз кезегінде:

• Ресурстардың оңтайлы бөлінуіне;
• Маркетингтегі ықтимал қателіктерді болдырмауға;
• Бизнес тиімділігін жалпы арттыруға ықпал етеді.

Стратегиялық жоспар ұзақ мерзімге (20-25 жылға дейін) есептелуі мүмкін болса да, көптеген шағын және орта кәсіпорындар көбінесе жыл бойы жоспарлайды, бұл тез өзгеретін нарық жағдайымен байланысты. Бұл маркетингтік стратегияның тұрақты қадамдық нұсқаулық емес екенін, жағдайларға байланысты икемділік пен бейімделімді талап ететіндігін көрсетеді.

Маркетингтік стратегиялардың түрлері

Маркетингтік стратегиялардың көптеген нұсқалары бар, олардың ішінде негізгісі:

Ғаламдық стратегиялар

Бұл стратегиялар компанияның халықаралық аренада дамуына бағытталған және қамтиды:

• Интернационализация — халықаралық деңгейде жаңа сату нарықтарын меңгеру;
• Ғаламдастыру — бірегей нарық стандарттарын ескере отырып өндіріс;
• Кооперация — өзара тиімді негізде басқа компаниялармен серіктестік;
• Сегменттеу — клиенттердің әр түрлі сегменттері үшін тауарлар өндіру;
• Диверсификация — бизнестің әр түрлі бағыттарын бір уақытта дамыту.

Стратегияның таңдалуы компанияның кеңеюге дайын болуына байланысты. Мысалға, PEST-талдау (саяси, экономикалық, әлеуметтік және технологиялық факторлар) әр аймақта қауіптер мен мүмкіндіктерді анықтауға көмектеседі. McDonald's бренді ғаламдық стратегияны қолданудың үлгілі мысалы болып табылады, ол мәзірін жергілікті талғамға байланысты бейімдейді.

Негізгі стратегиялар

Негізгі стратегиялар компанияның өсуін, қысқаруын немесе ағымдағы деңгейде дамуын анықтайды. Негізгі бағыттар мыналарды қамтиды:

• Мамандық — тар нишада көшбасшы болуды жаулап алу;
• Айырмашылық — өнімнің бірегей қасиеттерін жасау;
• Шығындар бойынша көшбасшылық — шығындарды бақылау және инвестициялардың өтелімін қамту.

Porsche компаниясы, автоспортқа көзқарасы арқасында танымал болған, тар мамандандырудың мысалы болып табылады.

Бәсекелестік стратегиялар

Бәсекелестік стратегиялардың төрт тәсілі бар:

• Көшбасшы — нарықтағы үстемдік және жаңа мақсатты аудиторияны табу;
• Көшбасшыға еліктету — көшбасшының шешімдерін имитациялау және оның әлсіз тұстарын іздеу;
• Челленджер — көшбасшыға жаңа идеялар мен стандартты емес әдістерді қолдану арқылы шақыру;
• Нишер — бәсекелестер елемеген сегменттерді жаулап алу.

Осы стратегиялардың әрқайсысы компанияға жаңа нарықтарды меңгеруге және клиенттерді тартуға көмектесетін бәсекелестік артықшылықтарға негізделген.

Маркетингтік стратегияны қалай әзірлеуге болады?

Маркетингтік стратегияны әзірлеу процесін үш негізгі кезеңге бөлуге болады:

• Аналитикалық кезең: ішкі және сыртқы ортаны, бәсекелестік жағдайды және нарықты талдау;
• Практикалық кезең: мақсаттарды қою, баға саясатын анықтау және іс-қимыл жоспары;
• Бақылау кезеңі: нәтижелерді мониторингілеу және стратегияны жағдайға байланысты түзету.

Аналитикалық кезеңде компанияның ішкі процестерін зерттеп, нарық пен бәсекелестердің жай-күйін бағалау маңызды. Практикалық кезеңде нақты және өлшеуге болатын мақсаттарды орнатып, жарнама стратегиясын әзірлеп және баға саясатын анықтау қажет. Соңында, бақылау кезеңі нәтижелерді қадағалап, қажет жағдайда стратегияны өзгертуге мүмкіндік береді.

Құтылу керек қателіктер

Маркетингтік стратегияның табыстылығына әсер ететін көптеген факторларға қарамастан, барлық күш-жігерді аяқастыға түсіретін үш негізгі қате бөлінеді:

• Шаблондар қолдану — әрбір компания ерекше, сондықтан стратегияны нақты жағдайларға бейімдеу маңызды;
• Бір арналарға шоғырлану — жетістікке жету үшін әртүрлі арналары қолдану қажет;
• Бақылаудың болмауы — нәтижелерді тұрақты бақылау әлсіз тұстарды анықтауға және стратегияны жақсартуға көмектеседі.

Тиімді маркетингтік стратегия бизнестің дұрыс бағыт алуына жол ашып, ресурстарды мейлінше тиімді пайдалануға және оң нәтижелерге қол жеткізуге мүмкіндік береді.