Құштарлық экономикасы дегеніміз не?
Құштарлық экономикасы, немесе passion economy, адамдарға өздерінің құштарлықтарын және таланттарын табысты жобаларға айналдыруға мүмкіндік беретін жаңа бизнес-бағытты білдіреді. Бұл құбылыс, әсіресе, қазіргі уақытта өте өзекті болды, себебі көптеген адамдар өздеріне шынымен ұнайтын нәрселермен айналысу арқылы ақша табудың жолын іздестіруде. Мысалы, танымал YouTube-блогер Сара Лавендер тыныштандыратын дыбыстары бар бейнелерді жасайды және өзінің табысының 53%-ын жарнамадан, 34%-ын брендтермен біріктіруден және 13%-ын Patreon жазылушыларынан алады.
"Құштарлық экономикасы" термині алғаш рет Адам Дэвидсонның "Құштарлық экономикасы. XXI ғасырдағы гүлденудің жаңа ережелері" кітабында қолданыла бастады. Автор, тығыз нарық жағдайында, кіші және орта бизнес қалай табысқа жете алатынын талдап, клиенттерге "Мен қандай бірегей нәрсені ұсына аламын?" деген сұрақ қояды. Бұл жеке даралыққа мүмкіндік жасайды, ол табысты бизнес құрудың негізі болып табылады.
Құштарлық экономикасы басқа модельдерден қалай ерекшеленеді?
Еңбектің бірнеше дәстүрлі модельдері бар, мысалы, стандартты жұмысқа орналасу схемасы, онда адамдар жалақыға жұмыс істейді. Бұл тәсіл тұрақтылық пен мансаптық өсу қамтамасыз етеді, бірақ ол жиі еркін кестеге ұмтылатын шығармашыл адамдарға қолайлы болмауы мүмкін.
XXI ғасыр басымен гиг-экономика белсенді дамыды, онда фрилансерлер, мысалы Uber сияқты цифрлық платформалар арқылы біржолғы жобаларды табады. Бұл тәсіл икемділікті ұсынып жатқанымен, оның кемшіліктері де бар, мысалы, үнемі жаңа жобаларды іздеу қажеттілігі және бәсекелестіктің жоғары деңгейі, ол еңбектің құнсыздануына әкеледі.
Гиг-экономикаға қарағанда, құштарлық экономикасы адамдарға сүйікті істерімен айналысуға және табысты бизнес құруға мүмкіндік береді. Креаторлар өз ережелерін жасай алады және олардың өнімдері мен қызметтерімен қызығатын лоялды қауымдастықты қалыптастыруы мүмкін.
Құштарлық экономикасының артықшылықтары мен кемшіліктері
Құштарлық экономикасы көптеген артықшылықтарды ұсынады. Біріншіден, ол адамдарға сүйікті істерімен айналысу арқылы ақша табуға мүмкіндік береді, бұл әсіресе кеңседе жұмыс жасағысы келмейтіндер үшін маңызды. Мысалы, Сара Уилсон қаржылық жоспар құрып, 2021 жылы Etsy-де 10 200 доллардан астам табыс тапты. Сонымен қатар, құштарлық экономикасы жиі төмен кіру шегі бар, және жаңадан бастап жүргендер тәжірибелі авторларға тең дәрежеде табысқа жете алады.
Алайда кемшіліктері де бар. Құштарлық экономикасы, креатордың кәсіпкерге айналатынын білдіреді, бұл бизнес басқаруында, салықтар мен есептеулерде дағдыларды қажет етеді. Өз бетінше жұмыс жасау қиын болуы мүмкін, әсіресе идеяларды іске асыру үшін команда жинау қажет болса.
Құштарлық экономикасының негізгі элементтері
Құштарлық экономикасы үш негізгі элементтен тұрады, олар үйлесімділікпен жұмыс жасайды: креатор, цифрлық платформа және қауымдастық.
Креатор
Креатор – бұл бірегей дағдыға, идеяға немесе талантқа негізделген бизнес құрайтын адам. Ол өзінің құштарлығын табыс көзіне айналдырады, кең аудиторияға арналмаған нишевый өнімдер немесе қызметтер жасайды.
Қауымдастық
Қауымдастық – бұл өнімге немесе қызметке қызығушылық танытатын лоялды клиенттер тобы. Бұқаралық нарықтан айырмашылығы, клиенттер тауар сатып алу үшін ғана емес, сонымен қатар креатордың құндылықтарына және көзқарасына байланысты сатып алады.
Цифрлық платформа
Цифрлық платформа өнімді алға жылжыту мен дамытудың қажетті құралы. Құштарлық экономикасының пайда болуы SaaS платформаларының дамуына байланысты мүмкін болды, олар креаторларға сату және қызмет көрсету циклын құруға мүмкіндік береді. Мұндай платформаларға мысал ретінде, курстар жасау үшін GetCourse және контентті монетизациялау үшін Patreon кіреді.
Құштарлық экономикасында ақша табу жолдары
Құштарлық экономикасында монетизация қызмет саласына қарай өзгередi. Негізгі әдістерді қарастырайық:
- Онлайн-курстар мен оқу материалдарын жасау және сату.
- Блогтарға немесе партнерлік сілтемелері бар электрондық пошта тарату жазылымдары.
- Подкасттарда демеушілерден қаражат алу.
- Электрондық кітаптарды өз бетімен шығару және роялти алу.
- Видео және стримингті жарнама және донаттар арқылы монетизациялау.
- Дизайн және арт-өнімдерді сату.
- Онлайн-қызметтерді, мысалы, кеңес беру сияқты ақылы ету.