Прайминг деген не
Прайминг — бұл адамның ақпаратты қабылдауы және түсіндіруі бұрын алынған ынталандыру не жеке тәжірибеге негізделетін психологиялық құбылыс. Мысалы, біз тістелген алма көргенде, ол бізге Apple брендімен ассоциация шақырады, себебі біздің санамызда әлдеқашан осы компанияның логотипі бекітілген. Мұндай ассоциациялар басқа жағдайларда, мысалы, есте қалатын жаңа жылдық жарнамалар арқасында Coca-Cola-ның қызыл жүк көліктерін көргенде, бірден мерекелер туралы еске түсіретін болуы мүмкін.
Прайминг қалай жұмыс істейді
Адам миы ақпаратты толықтай жаңа деректермен кездескеннен гөрі, бұрыннан белгілі мәліметтердің контекстінде жақсырақ қабылдайды. Бұл когнитивтік ресурстарды үнемдеуге мүмкіндік береді, себебі ми бізді белгілі бір баптауға "күйге келтіреді". Прайминг біздің күнделікті өмірімізде белсенді байқалады: әр жолы біз жаңа ақпаратқа кездейсоқ келсек, ол біздің болашақтағы ойларымызға және әрекеттерімізге әсер етуі мүмкін. Мысалы, қорқынышты фильм көргеннен кейін, біз әдеттегі ортада да қорқыныш сезінуіміз мүмкін, себебі біздің миымыз әлдеқашан сол сезімге "бағдарланған".
1996 жылы психолог Джон Барг жас адамдардың тәртібіне сөз-триггерлердің әсерін зерттейтін эксперимент жүргізді. Қатысушыларға қартаюмен байланысты сөздер берілгенде, олар бейтарап сөздер берілгендерге қарағанда баяу қозғалды. Бұл эксперимент бастапқы ақпарат біздің реакциямыз бен тәртібімізге қалай әсер ете алатынын көрнекі түрде көрсетеді.
Маркетингтегі прайминг
Маркетингте прайминг тұтынушыларда қажетті ассоциациялар мен эмоциялар тудыру үшін қолданылады. Брендтер өз клиенттерін әртүрлі ынталандырулар арқылы белгілі бір ойлар мен әрекеттерге бағдарлауға тырысады. Бұл жарнамада, веб-дизайнда, email-таратылымдарда және клиенттермен өзара әрекеттің басқа да аспектілерінде орын алуы мүмкін. Мысалы, жарнамада көбінесе алдымен проблема көтеріліп, кейін шешім ұсынылады, бұл тұтынушыда өнімге қажетті көзқарасты қалыптастыруға көмектеседі.
Веб-дизайнда сайттың безендірілуі мен құрылымы жағымды әсер қалдыруы маңызды. Навигацияның ыңғайлылығы және эстетикалық көрінісі пайдаланушының сайтта қалуына және мүмкін сатып алу жасауға ықпал етуі мүмкін. Жақсы дизайн мен логикалық құрылымы бар сайттың қалай көрінетінін, жарнама баннерлерімен және қателерімен жүктелген сайтпен салыстырыңыз. Сайтпен өзара әрекеттесу кезінде пайда болатын жағымды тәжірибе пайдаланушылардың платформада қалуын және мақсатты әрекеттерді жасауға деген ықыласына тікелей әсер етеді.
Праймингтің түрлері
Праймингті әртүрлі критерийлер бойынша жіктеуге болады. Міне бірнеше негізгі түрлері:
- Концептуалдық / семантикалық: ортақ контексті бар сөздер арқылы әсер ету.
- Ассоциациялық: өзара байланысты идеяларды қамтиды, мысалы, сақина мен үйлену.
- Ассоциациясыз семантикалық: бір тақырыптағы, бірақ бір-бірімен аз байланысқан сөздер.
- Перцептивтік: сезім мүшелері арқылы қабылдауға негізделген.
- Қайталау: ойды бекіту үшін сөздер не фразаларды қайталау.
- Жасырын: жартылай жасырылған сөз не сурет.
- Кері: ықпалға саналы түрде қарсылық көрсету.
Маркетингте праймингті қалай пайдалану керек
Маркетингте праймингті тиімді қолдану үшін бірнеше ұсынысты ескеру керек:
- Нысаналы аудиторияны зерттеңіз: оның қажеттіліктері мен қалау-сұраныстарын түсіну дұрыс ынталандыруларды таңдауға көмектеседі.
- Праймингтің әртүрлі түрлерін сынап көріңіз және олардың тиімділігін талдаңыз.
- Тұтынушыларды шатастырмау үшін жарнамадағы екіұшты хабарламалардан аулақ болыңыз.
- Брендіңіздің және өнімдеріңіздің артықшылықтарына назар аударыңыз.
- Дизайн және интерфейс арқылы жағымды алғашқы әсерлерді жасаңыз.
Мысалы, "Аквалора" сайты, мұрынды шаюға арналған құралдар ұсынатын, тыныш көк-көк түстерімен безендірілген, бұл табиғи және сергектік сезімін тудырады, осылайша тауар сапасын ерекше көрсетеді.